Canpare.com

İnsan bir yolcudur. Ruhlar âleminden başlayan yolculuğu, anne karnına, dünyaya, çocukluk dönemine, gençlik çağına, yaşlılık zamanına, kabir ve derken cennet veya cehenneme kadar devam eden bir yolculuktur. Acaba insan, bu yolculuğunun ne derece farkındadır?

Sevgili Peygamberimiz (S.A.V) bir hadislerinde şöyle buyuruyorlar: “Dünya ile benim ne alakam var. Ben, dünyada bir aÄŸaç altında gölgelenip de bırakıp giden bir yolcu gibiyim.” (Tirmizi, Zühd 44) Dünya nedir? Ä°nsan fâni ve geçici olan ÅŸeylere karşı nasıl bir durum ayarlaması yapmalıdır? Hem insan, bu dünyaya niçin gelmiÅŸtir ve nereye gitmektedir?

Ä°ÅŸte felsefenin en birinci mevzuları ve haklarında asırlardır söz söylenen mevzular görüldüğü gibi, Allah Resûlü tarafından bu ifadelerle çok veciz ÅŸekilde açıklığa kavuÅŸturulmaktadır. Ä°bn Ömer rivayet ediyor: “Dünyada garip gibi yaÅŸa veya bir yolcu gibi ol. Kendini (ölmeden önce) kabir ehlinden say!” (Tirmizi, Zühd, 25) Åžu üç cümlelik söz, dünya ve ahiret dengesini koruyup kollamada söylenebilecek sözlerin en vecizi, en manalısı… Ä°nsan, zaten dünyada gariptir.

Mevlânâ’nın ifadesiyle “insan, kamıştan koparılmış bir ney gibidir. Gerçek sahibinden uzaklaÅŸtığından dolayı da hep inlemektedir. Onun bu iniltisi, bütün bir hayat boyu devam eder.”

KENDİNİ HESABA ÇEK

Bir hadis-i ÅŸerifte Peygamber Efendimiz (S.A.V) en büyük mahkemede hesaba çekilmeden önce dünyadayken sık sık nefsi sorgulamayı akıllılık ve müminlik emaresi olarak zikretmiÅŸ; Hazreti Ömer Efendimiz (ra) de Allah Resûlü’nden iÅŸittiÄŸi bu hakikati farklı bir üslupla seslendirerek şöyle buyurmuÅŸtur:

“Ahirette hesaba çekilmeden evvel kendinizi hesaba çekin. Ötede amelleriniz tartılmadan önce burada kendiniz tartın. En büyük arz ve mahkeme için ÅŸimdiden gerekli hazırlıklarınızı yapın. Bilin ki, o gün huzura alındığınızda size ait hiçbir ÅŸey gizli kalmayacak ve bütün sırlarınız bir bir sayılıp dökülecektir.” Allah’a ve ahiret gününe inanan bir insan, yanlışları ve doÄŸruları, hataları ve isabetli tavırları, kaybettikleri ve kazandıkları açısından her gün bir kere daha nefsiyle yüzleÅŸmelidir.

Ancak bunu kötülük ve fenalıklarını deÅŸeleyip kendini aÅŸağılamak suretiyle yapmamalı; aksine, nefsini karşısındaki bir kanepeye oturtup, onu “rasyonel, insaflı ve uzman” bir hekimin hastasını muayene etmesi edasıyla sorgulamalıdır. Ve netice itibarıyla kendisinin bu dünyada kalıcı deÄŸil bir yolcu olduÄŸunu aklından çıkarmamalıdır.

SEN BÄ°R YOLCUSUN UNUTMA

İnsan bir yolcudur. Ruhlar âleminden başlayan yolculuğu, anne karnına, dünyaya, çocukluk dönemine, gençlik çağına, yaşlılık zamanına, kabir ve derken cennet veya cehenneme kadar devam eden bir yolculuktur. Ama acaba insan, bu yolculuğunun ne derece farkındadır?

EÄŸer o, daima kendini bir yolcu gibi görse, yürüyüşünü zorlaÅŸtırmaktan baÅŸka bir iÅŸe yaramayacak olan dünyanın çeÅŸitli güzelliklerine takılıp sendelemeden yürüyüp gidecektir. Ä°nsan kendini kabir ehlinden saymadıktan sonra, yani eskilerin; “Ölmeden evvel ölünüz” diye anlatmaya çalıştıkları hususu, fiil ve yaÅŸantıya dökmedikten sonra, ÅŸeytanın hile ve tuzaklarından bütünüyle korunması, kurtulması mümkün deÄŸildir. Evet, insan nefsaniyet, cismaniyet itibarıyla ölmelidir ki vicdan ve ruh itibarıyla dirilmiÅŸ olsun. Zaten her ÅŸeyi cesede baÄŸlayanlar, cesetlerinin altında kalıp ezilmiÅŸ olan zavallılar deÄŸil mi?

Ebu Hanife Hazretleri, Allah’ın varlığını nasıl ispatladı?

Ä°mam-ı Azam Ebu Hanife daha küçük bir çocukken, yaÅŸadığı BaÄŸdat ÅŸehrine inançsız bir adam gelmiÅŸti. Adam kendine çok güveniyordu. “Kim bana Allah’ın varlığını ispat edebilir?” diye sordu. Oradakiler Ä°mam-ı Azam’ı gösterdiler. Ä°nançsız adam küçümseyen bakışlarıyla şöyle bir süzdü küçük bilgini ve dedi ki; “Hadi bakalım ispatlasın da görelim.” Büyük bir meraklı kitlesi toplanmıştı etrafında. Bu sırada Ä°mam-ı Azam:

- Benim kitaplarım evde kaldı. Gidip onları getireyim önce, diyerek ayrıldı. İmam-ı Azam uzun bir süre gelmedi. Ama herkes bu işin içinde bir gariplik olduğunu da seziyordu. Çünkü İmam-ı Azam dosdoğru bir insandır. Yalan söylemez ve sözünde durur. Gelmeyecekse mutlaka söyler, ya da haber gönderir, diye düşündüler. Böylece bir hayli zaman geçtikten sonra çıkıp geldi küçük bilgin.

Ä°nançsız adam Ä°mam-ı Azam’a sordu:

- Nerede kaldın? Yoksa Allah’ın varlığını ispatlayamam diye mi korktun?

İmam-ı Azam gayet rahat ve soğukkanlılıkla cevap verdi:

- Hayır, böyle bir korkum yok. Çünkü Allah’ın varlığını ispatlamak çok kolay bir konudur. Ancak benim gecikmemin bir sebebi var. Benim evim karşı kıyıda. Biliyorsunuz, BaÄŸdat’ın ortasından kocaman bir ırmak akar. Karşıya geçtikten sonra büyük bir sel ve fırtına çıktı. Tekrar dönmek için ne bir sandal, ne bir köprü kaldı.

İnançsız adam sordu:

- Peki, şimdi nasıl geçip geldin?

İmam-ı Azam cevap verdi:

HER SANATIN BÄ°R SANATKARI VARDIR

- İşte ben de onu anlatacağım. Geldim kıyıya, birde baktım ki, kocaman taşlar kıyıdan yuvarlanıp atladı ırmağın içine. Üst üste atlayan taşlardan köprü ayakları meydana geldi. Bu arada havada kendi kendine uçan uzun tahtalar bu ayakların üzerine örtüldü. Arkasından çiviler yine havada uçuşarak kurşun gibi saplanıp tahtaları ayaklara tutturdular. O sırada kıyıdaki toprak ayağımın altından kayarak bu tahtaların üstünü kapattı.

Büyük ve rahat bir yol gibi, kocaman bir köprü meydana geldi. Ben de üzerinden yürüyüp geçtim ve geldim. Herkes şaşkınlıkla bu sözleri dinlerken, inançsız adam dedi ki:

- Karşıma küçük bir bilgin diye akılsız bir çocuk mu çıkardınız? Bir yığın saçma ile uğraşacak vaktim yok benim. Bu çocuk koskoca bir köprünün kendi kendine oluştuğunu anlatıyor. Hiç yapan, çalışan olmadan köprü oluşur mu?

Bunun üzerine İmam-ı Azam, adama bakmış ve şöyle konuşmuş:

- Peki, bir köprü mü daha sanatlı ve büyüktür, yoksa dünya mı?

- Elbette dünya çok daha büyük ve sanatlıdır.

- Öyle ise dünyaya göre çok daha küçük ve sanatsız olan bir köprünün kendi kendine olamayacağını söylüyorsun da, bu muhteşem dünyanın nasıl kendi kendine oluştuğunu söyleyebiliyorsun? Köprüyü bir yapan vardır, ustasız olmaz, diyorsun. Peki, bu dünyayı yaratan, yapan birisi olması gerekmez mi?

Kumar oynamak haram mı?

Kumar, fert ve toplum hayatında derin yaralar açan ve dinimiz tarafından haram kılınan bir kazanç yoludur. (Bkz. Maide, 5/90) Kumar yüzünden nice aileler sönmüş, nice servetler yok olup gitmiştir. Geride kalan çocuklar perişan olmuş, sağlık, afiyet ve huzur yerini bunalımlar, çeşitli bağımlılıklara bırakmıştır.

“Bir kereden bir ÅŸey olmaz” diye baÅŸlayan her günah gibi kumar da oynayanı kısa sürede bağımlı haline getirmektedir. KaybettiÄŸini zorla geri almak için iÅŸlenen cinayetler, kaybedileni telafi etmek için yapılan hırsızlıklar, düşülen kötü yollar ise bu iÅŸin cabasıdır.

Kumar, insana Yaratıcı’sını unutturan, ibadetten alıkoyan, tembelliÄŸe sürükleyen, insanlar arasına düşmanlık saçan bir yoldur. Kul haklarının ihlali olan kumarın özendirilmesi toplumun temel yapısını giderek çökertmektedir. Geceler boyu kumar masalarından ayrılamayan, rüyalarında bile sayıklayan insanlar bu yolda sıhhatlerini, servetlerini, ahlâklarını ve vakitlerini kaybederek giderek insanlıktan uzaklaÅŸmaktadırlar.

Kumarda hayır yoktur

Kumarda kazanılan ve kaybedilen her kuruşta yetimin, yoksulun, çaresizin, zorda kalmışın, hastaların hakları vardır. Kazanılan kesinlikle haramdır ve hayır işlerinde kullanılması mümkün değildir. Çünkü eskilerin ifadesiyle hela süpürgesiyle cami temizlenmez.

Bir anda zengin olmak duygusu zenginlere karşı haset duygusunu da tahrik ettiğinden kişinin haline razı olabilmesi giderek imkânsızlaşır. Her günahta olduğu gibi kumar da beraberinde içki, hırs, hırsızlık, yalan, cinayet, zina gibi günahları getirir. O yüzden kumardan ve kumar ortamlarından uzak durulmalı, meşru eğlence ve kazanç yollarına gidilmelidir.

Kazancının bir kısmını ihtiyaç sahiplerine dağıt

Peygamber Efendimiz (S.A.V) şöyle buyuruyor: “Ey ademoÄŸlu! Ä°htiyacından fazla olan malını sadaka vermen senin için hayırlıdır. EÄŸer vermeyip elinde tutarsan, senin için kötüdür. Yeterli miktarda mala sahip olmaktan dolayı Allah katında sorumlu tutulmazsın. Harcamaya, bakmakla yükümlü olduklarından baÅŸla.” (Riyazü’s- Salihin, Erkam Yayınları) Hadisin verdiÄŸi mesajlar

1) Malının ve servetinin ihtiyaçtan fazla olanını infak etmek en büyük hayırlardandır.

2) Mal ve serveti elde tutup hakkını vermemek ve cimrilik göstermek günahtır.

3) Bir müminin, kendisinin ve bakmakla yükümlü olduğu kimselerin ihtiyaçlarını karşılayacak miktarda malı biriktirip elde tutmada bir mahzur yoktur.

Ali Ä°hsan Er – BUGÃœN